Pierwszy wykład z historii sztuki w 2026 roku został wygłoszony przez prof. Piotra Majewskiego.
Spotkanie rozpoczęło się od uniwersalnych rozważań dotyczących pytania, czym jest obraz i w jaki sposób reprezentuje rzeczywistość. Powszechnie wiadomo, że obraz malarski nigdy nie był „naturalnym” odbiciem świata – od czasów renesansu stanowi konstrukcję intelektualną, ukształtowaną przez obowiązujące w danej epoce konwencje.
Dzieło malarskie nie polega na imitacji, lecz na kreacji i tworzeniu autonomicznej rzeczywistości wizualnej. Istotną rolę odgrywa widz, który dopełnia sens obrazu poprzez jego odbiór i interpretację. Znaczenie dzieła nie jest stałe, lecz aktualizuje się w kontakcie z odbiorcą, dlatego można mówić, że obrazy „żyją” tylko w percepcji widza.
Historia obrazu europejskiego ukazuje ciągłe procesy przemian i redefinicji tego, czym jest obraz. Można wyróżnić trzy zasadnicze etapy. Pierwszy to okres wczesny, w którym obraz był silnie związany z funkcją przedstawieniową i narracyjną. Drugi etap stanowi przełom XIX wieku, kiedy nowoczesność zaczyna dochodzić do głosu. W tym czasie pojawia się autonomia malarstwa i samego medium malarskiego, a artyści coraz częściej skupiają się na formie, kolorze i strukturze obrazu. Istotny wpływ na te przemiany miały wynalazki fotografii oraz obrazu ruchomego, które zmieniły sposób postrzegania rzeczywistości i podważyły tradycyjną funkcję malarstwa jako narzędzia wiernego przedstawiania świata.
Współczesne malarstwo nie porzuca żadnej z tych koncepcji – funkcjonują one równolegle jako różne języki malarstwa. Świadomość ich współistnienia pozwala widzowi na pełniejszą interpretację sztuki współczesnej, która często łączy i miesza te porządki.
Dziękujemy na obecność na wykładzie. Na kolejne spotkanie zapraszamy już 28 stycznia. Wykład zatytułowany „NaiGRAwanie. Teatr jako zwierciadło, kopia, podróbka rzeczywistości” wygłosi dr hab. Jarosław Cymerman.
