Udany eksperyment z abstrakcją: Kandinsky - Malewicz - Mondrian Drukuj
poniedziałek, 19 październik 2015
image_001.jpg14 października w Filii nr 2 w ramach cyklu otwartych wykładów z historii sztuki miał miejsce wykład dr. Jacka Jaźwierskiego zatytułowany "Udany eksperyment z abstrakcją: Kandinsky - Malewicz - Mondrian". Prelegent, od wielu lat związany z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim, obecnie jest pracownikiem Katedry Teorii Sztuki na Uniwersytecie Jana Kochanowskiego w Kielcach. W gestii jego zainteresowań leżą zagadnienia z teorii sztuki i estetyki, zwłaszcza XIX-wiecznej sztuki Anglii.
Głównym założeniem referatu było pokazanie wielkiej, a niedocenianej i nierozumianej wartości sztuki abstrakcyjnej rodzącej się  na początku XX w., zaprezentowanie trzech różnych dróg dochodzenia do abstrakcji oraz trzech różnych stanowisk artystycznych, które stworzyły dla nich teoretyczne podwaliny.

To, co je łączyło to, wbrew panującemu za sprawą Clementa Greenberga osądowi fakt, iż nie są one przejawem czystej formy malarskiej. Wręcz przeciwnie, niosą ze sobą potężny ładunek emocjonalny, są odzwierciedleniem ekspresji w najczystszej postaci, a nawet odnoszą się do platońskiej metafizyki. U każdego z artystów był to pewnego rodzaju twórczy eksperyment. U Wasyla Kandinskiego do powstania abstrakcji doszło dzięki... przypadkowi. Pewnego dnia wszedłszy do pracowni nie poznał własnego obrazu, który został ustawiony do góry nogami. Zrozumiał wtedy, że dobra sztuka wcale nie musi mieć jakiegokolwiek zapośredniczenia w świecie form rzeczywistych, a może być zupełnie ich wyzbyta. Co więcej, ich brak sprawia, że obraz działa na widza bezpośrednio, głównie za sprawą harmonijnie zestawionych plam barw. W swej rozprawie teoretycznej "O duchowości w sztuce" (1911) snuje analogię do muzyki, sztuki najbardziej abstrakcyjnej, ulotnej, nieprzedstawiającej, a działającej na odbiorcę najsilniej. Kandinsky przeprowadził pewien eksperyment ze zdolnościami percepcyjnymi odbiorcy krok po kroku uwalniając swoje obrazy od form imitujących rzeczywistość, aż stosując powtarzalność pewnych form wypracował własny język artystyczny. Język abstrakcyjny, ekspresyjny i poruszający duszę odbiorcy. Kazimierz Malewicz jest promotorem suprematyzmu, abstrakcji geometrycznej. Jego język artystycznego przekazu, podobnie jak u Kandinskiego, również przeszedł drogę transformacji od form kubizujących do czystych, zupełnie płaskich form geometrycznych. Figury geometryczne, w filozofii platońskiej uważane za doskonałe, nie istnieją w naturze, mogą zostać jedynie stworzone. Różne ich zestawienia, niekoniecznie symetryczne, tworzą między nimi napięcia, relacje, wrażenie ruchu. Twierdził, że są one przez odbiorcę odczuwane intuicyjnie, poprzez wejście w stan medytacyjny. Piet Mondrian poszedł o krok dalej. Jego malarstwo, wywodzące się z symbolizmu, jest silnie zakorzenione w filozofii Platona. Jego dzieła nie miały być obrazami, które wymagałyby relacji między obrazem a odbiorcą, miały być przedmiotami konkretnymi będącymi ekwiwalentem metafizycznej struktury rzeczywistości. W stworzonym przez Mondriana świecie zamkniętych relacji, formy geometryczne (ograniczone do linii prostych, pionowych i poziomych, przecinających się pod kątem prostym, z paletą ograniczoną do trzech kolorów: żółtego, czerwonego i niebieskiego), nic nie pokazywały, niczego nie wyrażały, nie pozwalały na jakiekolwiek odczucia ze strony odbiorcy, miały po prostu być.
Izabela Bartkowiak
image_002.jpg
image_003.jpg
image_004.jpg
image_005.jpg
image_006.jpg
image_007.jpg
image_008.jpg
image_009.jpg
image_010.jpg
image_011.jpg
image_012.jpg
image_013.jpg

< Poprzedni   Następny >


Rok Jubileuszowy 100-lecia odzyskania przez Polskę Niepodległości

2018 Rokiem Ireny Sendlerowej

2018 Rok Zbigniewa Herberta

2018 Rok Praw Kobiet

Rok Arcybiskupa Ignacego Tokarczuka

logo_miejsce_przyjazne_seniorom.jpg

Ośrodek Książki Obrazkowej

Inspiracje plus

Lublin 700 lat
Fundusze strukturalne - Serwis Informacyjny Ministerstwa Rozwoju Regionalnego
Strona utrzymywana na serwerze zakupionym dzięki finansowemu wsparciu przez Unię Europejską
z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego.
Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego