Święty w kościele, święty w galerii Drukuj
wtorek, 24 maj 2011
image_001.jpgObrazy przedstawiające świętych kościoła katolickiego przede wszystkim trafiają do kościołów i funkcjonują w obrębie kultu. Powstają jednak dzieła, które z zamierzenia pozostają poza przestrzenią sakralną i nie aspirują do jakichkolwiek funkcji kultowych, mimo iż wyraźnie nawiązują do tradycyjnej ikonografii. Obok świętych w kościele funkcjonują zatem święci w galerii. Malarskie wyobrażenie momentu nawrócenia św. Pawła pod Damaszkiem stało się przedmiotem wykładu z cyklu „Aktualność Sztuki”, który odbył się 18 maja w Filii Nr 2. Spotkanie poprowadziła dr Aneta Kramiszewska, pracownik Katedry Historii Sztuki Kościelnej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Pierwsze spotkanie Szawła z Jezusem przedstawione w Biblii nie rozstrzyga jednoznacznie co widział Paweł i w jakiej postaci Jezus mu się ukazał. Stąd wielość interpretacji malarskich tej sceny. Tradycyjna ikonografia pokazywała Pawła w scenie ekstazy. Początkowo malowano go idącego, później przedstawiano go jadącego konno. Pierwsze dzieła malarskie unikały drastyczności i nadmiernej ekspresji sceny nawrócenia. Starano się dochować wierności przekazowi biblijnemu. Potem wyraz przedstawienia nabiera mocy. Pokazywano gwałtowność przemiany, charakterystyczny jest pojawiający się element chmury burzowej barwy granatowo - czerwonej, co symbolizuje gwałtowność błyskawicy i olśnienie, wręcz porażenie światłem. W przedstawieniach malarskich bardzo dużo czerpano z apokryfów. Obrazy przedstawiające nawrócenie św. Pawła można podzielić na dwie grupy. Pierwszą stanowią te, które unikają pokazywania Chrystusa, kładą zaś nacisk na wewnętrzne doświadczenie Szawła, z reguły czyniąc to za pomocą światła. Natura przeżycia bohatera pozostaje w nich zamknięta. Ten typ ikonografii cofa się przed dopowiedzeniem, otwiera zaś przed widzem miejsce na indywidualne przeżycie, pozwala mu zobaczyć Jezusa własnymi oczami. Drugi nurt przedstawieniowy pokazuje, obok postaci św. Pawła, postać Chrystusa. Daje się tu zauważyć wyraźne oddzielenie sfery ziemskiej od niebiańskiej. Jezus przedstawiany jest jako postać pochodząca z innego świata, niematerialna, widziana oczami wyobraźni. Ukazuje jednocześnie dialog dwóch postaci. Kładzie nacisk na doświadczenie św. Pawła, które nie jest abstrakcją, ale konkretnym, ukierunkowanym przeżyciem. Podkreśla jedność Boga i człowieka, zgodnie ze słowami św. Pawła: „Już nie ja żyję, ale żyje we mnie Chrystus”. W tym nurcie widz ogląda Jezusa oczami artysty, nie ma już miejsca na niedopowiedzenie i tajemnicę. Niezależnie od miejsca i czasu powstania dzieła język jego przekazu jest niesłychanie skonwencjonalizowany. Artysta musiał oddać temat w taki sposób, aby użyte przez niego znaki były czytelne i zrozumiałe. Bardzo dużo zależy od wrażliwości malarskiej, niemniej jednak ogromna ilość przedstawień tej sceny obrazuje tylko kilka schematów kompozycyjnych, które tak jak sama religia muszą być uniwersalne.
image_002.jpg
image_003.jpg
image_004.jpg
image_005.jpg
image_006.jpg
image_007.jpg
image_008.jpg
image_009.jpg
image_010.jpg
image_011.jpg
image_012.jpg
image_013.jpg
< Poprzedni   Następny >


Rok Jubileuszowy 100-lecia odzyskania przez Polskę Niepodległości

2018 Rokiem Ireny Sendlerowej

2018 Rok Zbigniewa Herberta

2018 Rok Praw Kobiet

Rok Arcybiskupa Ignacego Tokarczuka

logo_miejsce_przyjazne_seniorom.jpg

Ośrodek Książki Obrazkowej

Inspiracje plus

Lublin 700 lat
Fundusze strukturalne - Serwis Informacyjny Ministerstwa Rozwoju Regionalnego
Strona utrzymywana na serwerze zakupionym dzięki finansowemu wsparciu przez Unię Europejską
z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego.
Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego